ვიქტორパსმორე: ბრიტანული აბსტრაქციის პიონერი
ადრეული ცხოვრება და განათლება
- ედვინ ჯონ ვიქტორパსმორე 1908 წლის 3 დეკემბერს, სურეის ქალაქ ჩელშამში დაიბადა.
- მან ადრეული განათლება ოქსფორდში, საზაფხულო სკოლაში (Summer Fields School) და დასავლეთ ლონდონში, ჰაროუში მიიღო.
- გადამწყვეტი მომენტი 1927 წელს მამამისის გარდაცვალებამ გამოიწვია, რამაც მას ლონდონის கவுნცილში ადმინისტრაციული პოზიციის დაკავება აიძულა.
- ხატვის სწავლა მან ცენტრალურ სახელოვნებო სკოლაში ნახევარ განაკვეთზე დაიწყო და შემოუერთდა Euston Road School-ს.
ფიგურატიული დასაწყისი და ომის გამოცდილება
- თავდაპირველად, პასმორე აბსტრაქციით ექსპერიმენტებდა, თუმცა მოგვიანებით ლირიკულ ფიგურატიულ სტილს მიჰყვებოდა.
- მისი ადრეული ნამუშევრები ხშირად ასახავდა ჰამერსმითიდან თემზის სანახულევებს, რაც ჯ.მ.ვ. ტერნერისა და ჯეიმს მაკნელ უისტერის შემოქმედებას მოგვაგონებდა.
- მტკიცე მორალური პოზიცია: მეორე მსოფლიო ომის დროს პასმორე lương-ს სინდისიერების მოწინააღმდეგედ (conscientious objector) გამოდგა.
- მას შემდეგ, რაც ადგილობრივმა ტრიბუნალმა მის მოთხოვნას უარი უთხრა, 1942 წელს სამხედრო სამსახურისთვის დაიბარეს. მან ბრძანებებს არ დაემორჩილა, რის გამოც სასამართლო პროცესს დაუპირისპირდა და 123-დღიანი პატიმრობა მიიღო.
- თუმცა, მან წარმატებით გაასწორა ეს გადაწყვეტილება და სამხედრო სამსახურიდან უპირობო გათავისუფლება მოიპოვა.
გადასვლა აბსტრაქციაზე
- პასმორეს გარღვევა აბსტრაქტულ ხელოვნებაში დაახლოებით 1947 წელს მოხდა, რაც ღრმად იყო მოფლობილი პიეტ მონდრიანისა და პაულ კლეს გავლენით.
- მას შთაგონება მისცა მათმა ნაშრომებმა ბუნებისა და ხელოვნებაში დინამიკური ჰარმონიის შექმნის შესახებ, რადგან სჯეროდა, რომ ეს მომავალი საზოგადოებრივი ჰარმონიის წინათავისმეტველი იყო.
- მთავარი გავლენები: იგი ასევე შთაგონებას იღებდა ბენ ნიკოლსონისა და სხვა ხელოვანებისგან, რომლებიც „Circle»-თან იყვნენ დაკავშირებული.
- მისი აბსტრაქტული ნამუშევრები ხშირად მოიცავდა კოლაჟებსა და რელიეფების კონსტრუქციას, რითაც ახალ მასალებსა და ზოგჯერ დიდ არქიტექტურულ მასშტაბებს ამსახავდა.
მთავარი მიღწევები და არქიტექტურული ინტეგრაცია
- რევოლუციური გავლენა: ჰერბერტ რედმა პასმორეს ახალ სტილს შემოფასება მიჭედა, როგორც „ყველაზე რევოლუციური მოვლენა ომისშემდგომ ბრიტანულ ხელოვნებაში“.
- 1950 წელს მას დაევალა აბსტრაქტული მურალის შექმნა კინგსტონ-აპონ-თემზში მდებარე ავტობუსების დეპოსთვის. მისი წვლილი შევიდა 1951 წლის ბრიტანეთის ფესტივალის მურალში, სადაც რამდენიმე ბრიტანელი კონსტრუქტვისტი წარდგა.
- აპოლოს პავილიონი: 1955 წელს იგი პიტერლიის განვითარების კორპორაციის არქიტექტურული დიზაინის საკონსულტაციო დირექტორი გახდა. ამ პროექტის ცენტრალური ნაწილი იყო აბსტრაქტული საზოგადოებრივი ხელოვნების სტრუქტურა, „აპოლოს პავილიონი“, რომელმაც დიდი სკანდალი გამოიწვია, თუმცა დღემდე მნიშვნელოვან ღირსშესანიშნაობად რჩება.
საერთაშორისო აღიარება და გვიანი წლები
- პასმორემ ბრიტანეთი წარადგინა 1961 წლის ვენეციის ბიენალეზე და მონაწილეობა მიიღო კასელში გამართულ Documenta II-ში (1959).
- ის ტეიტის გალერეის trustee-ს (მონიტორს) ასრულებდა და მის კოლექციას მრავალი ნამუშევარი გადასცა.
- საგანმანათლებლო წვლილი: იგი აბსტრაქტული ხელოვნების პოპულარიზაციისა და ხელოვნების განათლების რეფორმირების წამყვანი ფიგურა იყო.
- 1954 წლიდან 1961 წლამდე იგი ხელმძღვანელობდა ხელოვნების კურსს დურჰამის კინგს კოლეჯში (ნიუკასლ-აპონ-თაინ), სადაც შეიმუშავა გავლენიანი ხელოვნებისა და დიზაინის კურსი, რომელიც ბაუჰაუსის სტიმპულაციით იყო შთაგონებული. ერთადერთი, 1966 წელს იგი მალტაზე გადავიდა და 1998 წლის 23 იანვარს, გუდჟაში, 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
მემკვიდრეობა და ისტორიული მნიშვნელობა
- ვიქტორპასმორეს შემოქმედებამ გარდამტეხი როლი ითამაშა ბრიტანულ ხელოვნებაში და აბსტრაქცია სასიცოცხლო ძალად აქცია.
- ხელოვნებისა და არქიტექტურის მისი ინტეგრაცია გამოწვევას უსვამდა ტრადიციულ საზღვრებს და გავლენას ახდენდა ხელოვანთა და დიზაინერთა მომდევნო თაობებზე.
- ვიქტორპასმორეს გალერეა, რომელიც მალტაში 2014 წელს გაიღო, მუდმივად ახლავს მის იმ ნამუშევრებს, რომლებიც მან მალტაზე ყოფნის პერიოდში შექმნა.


